{"id":633,"date":"2022-02-27T12:00:04","date_gmt":"2022-02-27T08:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/?p=633"},"modified":"2022-04-11T04:06:42","modified_gmt":"2022-04-11T00:06:42","slug":"%c9%99srl%c9%99r-kecs%c9%99-d%c9%99-unudulmaz-xocali-haqq-nazil%c9%99r-amma-uzulm%c9%99z","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/%c9%99srl%c9%99r-kecs%c9%99-d%c9%99-unudulmaz-xocali-haqq-nazil%c9%99r-amma-uzulm%c9%99z\/","title":{"rendered":"\u018fsrl\u0259r ke\u00e7s\u0259 d\u0259, unudulmaz Xocal\u0131 &#8211; Haqq nazil\u0259r, amma \u00fcz\u00fclm\u0259z"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-634\" src=\"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/thumbnail_65af10cb9691cf9e9566e90ee5f1a112.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"259\" srcset=\"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/thumbnail_65af10cb9691cf9e9566e90ee5f1a112.jpg 799w, https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/thumbnail_65af10cb9691cf9e9566e90ee5f1a112-300x194.jpg 300w, https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/thumbnail_65af10cb9691cf9e9566e90ee5f1a112-768x497.jpg 768w, https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/thumbnail_65af10cb9691cf9e9566e90ee5f1a112-600x388.jpg 600w, https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/thumbnail_65af10cb9691cf9e9566e90ee5f1a112-150x97.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>&#8220;Xocal\u0131 faci\u0259si iki y\u00fcz ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259td\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259sidir&#8221; \u2013\u00a0Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev<\/p>\n<p>\u018frazil\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 erm\u0259nil\u0259r torpaqlar\u0131m\u0131za t\u0259cav\u00fczl\u0259r etmi\u015f, dinc \u0259halimiz\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. Bel\u0259 qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 1905-1906, 1918-1920, 1946-1953-c\u00fc v\u0259 1988-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vl\u0259tinin s\u00fcqutu \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259, siyasi b\u00f6hrandan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, m\u00fcst\u0259qilliyimiz\u0259 qay\u0131td\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ikinci ilind\u0259 azq\u0131nla\u015fm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131larla, \u0259srin faci\u0259si olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259min ild\u0259 Da\u015falt\u0131, Qarada\u011fl\u0131, Mal\u0131b\u0259yli, K\u0259rkicahan, Umudlu, A\u011fdaban, Ball\u0131qaya, Tu\u011f, Axullu, Xocav\u0259nd, N\u0259bil\u0259r, Me\u015f\u0259li, Qu\u015f\u00e7ular, irili-ki\u00e7ikli ba\u015fqa q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rimizi xarabazal\u0131qlara d\u00f6nd\u0259rmi\u015f, \u0259halisini g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f q\u0259ddarl\u0131qla q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qoymu\u015flar.<\/p>\n<p>Dem\u0259k olar ki, el\u0259 1992-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 c\u0259nn\u0259tm\u0259kan olan torpaqlar\u0131m\u0131z \u015eu\u015fa, K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n, A\u011fdam, F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l, Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259r z\u0259bt etmi\u015f v\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bir il \u0259zind\u0259 m\u0259hsuldar, abad torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n 20%-i i\u015f\u011fal olunmu\u015f, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131, indiki Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razisind\u0259ki, ata-baba yurdlar\u0131ndan 300000-d\u0259n, habel\u0259 z\u0259bt olunmu\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zdan 750 mind\u0259n \u00e7ox, y\u0259ni bir milyondan art\u0131q soyda\u015flar\u0131m\u0131z silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f (qovulmu\u015f), b\u0259dnam erm\u0259nil\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, d\u00fcnyaya s\u0259p\u0259l\u0259nm\u0259mi\u015f, \u00f6z xalq\u0131na p\u0259nah g\u0259tir\u0259r\u0259k, 30 il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin 60 rayonunda yerl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, a\u011f\u0131r qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn \u00f6mr\u00fc ya\u015fam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Bir il \u0259rzind\u0259 bu g\u0259d\u0259r torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259bt olunmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, bu da m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpa olundu\u011fu 1991-ci ild\u0259 hakimiyy\u0259ti z\u0259bt etmi\u015f d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259si olmayan, \u00f6lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131n\u0131, b\u00fcdc\u0259sini b\u0259rbad g\u00fcn\u0259 qoymu\u015f, (D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n h\u0259min ilin hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycanda yoxsullu\u011fun d\u0259r\u0259c\u0259si 85% g\u00f6st\u0259rilmi\u015f, dem\u0259li i\u015fsizliyin d\u0259 s\u0259viyy\u0259si bu civarda olmu\u015fdur), h\u0259l\u0259 formala\u015fmam\u0131\u015f nizaml\u0131 ordunun, n\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yeti\u015fdirm\u0259y\u0259, n\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir silah-s\u00fcrsatla t\u0259min etm\u0259y\u0259 qadir olmayan, xalq\u0131n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259ri olmayan, \u0259slind\u0259 \u0259hali yoxsulluq, r\u0259zal\u0259t i\u00e7ind\u0259 ya\u015fasa da, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc, \u00f6zl\u0259rinin varlanmas\u0131 u\u011frunda vuru\u015fan, h\u0259rc-m\u0259rclik, xaos d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n, b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n qon\u015fu Erm\u0259nistan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 z\u0259bt ed\u0259 bildi.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni barbarlar\u0131 z\u0259bt olunmu\u015f torpaqlar\u0131 yerl\u0259 yeksan etdi, 900 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini, 150 min ya\u015fay\u0131\u015f evi, 160 k\u00f6rp\u00fc, 6 min s\u0259nay\u0259 v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 693 m\u0259kt\u0259b, 855 u\u015faq bax\u00e7as\u0131, 473 tarixi abid\u0259 v\u0259 m\u00fczeyl\u0259r, 67 m\u0259scid, 927 kitabxana, 695 x\u0259st\u0259xana v\u0259 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si, say\u0131 hesaba g\u0259lm\u0259y\u0259n inzibati v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Azad olunmu\u015f, erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n bu viran edilmi\u015f torpaqlar\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin r\u0259smil\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qeyri-h\u00f6k\u00fcm\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, din, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri, turistl\u0259r, s\u0259yyar qruplar\u0131, cavanlar v\u0259 qocalar d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259lir, bu da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 Yaponiyan\u0131n atom bombas\u0131 il\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f Xirosima \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, habel\u0259 Rusiyan\u0131n II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 fa\u015fistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f Stal\u0131nqrad \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>Lakin erm\u0259ni barbarlar\u0131n\u0131n v\u0259h\u015filikl\u0259rinin bir x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n h\u0259l\u0259 x\u0259b\u0259rdar deyill\u0259r ki, bu binalar yaln\u0131z silahlarla da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f deyil, h\u0259m d\u0259 bombardmandan sonra s\u00f6k\u00fcl\u00fcb xarici bazarlarda tikinti materiallar\u0131 kimi sat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da d\u00fcnyada bir \u00e7ox m\u00fcharib\u0259l\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f erm\u0259ni v\u0259h\u015filikl\u0259rind\u0259n yaln\u0131z biridir.<\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131za vurulan milyarlarla dollar z\u0259r\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisi \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259y\u0259n insan t\u0259l\u0259fat\u0131d\u0131r: on minl\u0259rl\u0259 dinc \u0259hali, silahs\u0131z, g\u00fcnahs\u0131z soyda\u015flar\u0131m\u0131z, bir \u00e7oxu a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, \u00f6m\u00fcrl\u00fck \u0259lilliy\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, \u0259sir-girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini, \u0259zizl\u0259rini itirm\u0259kl\u0259rinin \u0259zablar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck faci\u0259l\u0259rind\u0259n olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 da bu d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1992-ci ilin fevral ay\u0131nn\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259nin \u015fahidll\u0259rinin s\u00f6yl\u0259diyi kimi, Xocal\u0131n\u0131n dinc \u0259halisi yuxudaik\u0259n (bu da erm\u0259ni quldurlar\u0131n\u0131n dinc \u0259halini q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qoymas\u0131n\u0131n bir d\u0259stx\u0259ttidir), at\u0131\u015fmalar s\u0259sin\u0259 oyand\u0131qda, Xocal\u0131n\u0131n h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n g\u00fccl\u00fc projektorlarla i\u015f\u0131qland\u0131rmas\u0131ndan vahim\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, evl\u0259rini t\u0259rk etdikd\u0259, erm\u0259ni g\u00fcll\u0259sin\u0259 tu\u015f g\u0259lmi\u015fl\u0259r, balas\u0131n\u0131 ba\u011fr\u0131na basm\u0131\u015f analar\u0131, k\u00f6m\u0259ksiz qocalar\u0131, \u0259lilliyi olanlar\u0131 amans\u0131zcas\u0131na g\u00fcll\u0259l\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131q simas\u0131n\u0131 itirmi\u015f v\u0259h\u015fil\u0259r q\u0259ddarl\u0131qla, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n h\u0259zz al\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>El\u0259 bu gec\u0259nin qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131 da adam\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirir:<\/p>\n<p>613 n\u0259f\u0259r, bunlardan 63 u\u015faq, 106 qad\u0131n, 70 qoca, 3 diri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259xs, h\u0259r iki valideynini itirmi\u015f 25 u\u015faq, 11 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015f insan, 8 tam m\u0259hv edilmi\u015f ail\u0259, 487 yaral\u0131, 150 itkin, 1275 n\u0259f\u0259r i\u015fq\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f v\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>30 ildir bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri t\u0259krar edirik v\u0259 h\u0259r bir r\u0259q\u0259min arxas\u0131nda bunlar\u0131n qohumlar\u0131, kimins\u0259 valideyni, qarda\u015f\u0131, bac\u0131s\u0131, \u00f6vlad\u0131, \u0259zizinin g\u00f6zl\u0259ri qaba\u011f\u0131nda g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259si, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nsa, bu r\u0259q\u0259ml\u0259r arxas\u0131nda fiziki v\u0259 psixoloji sars\u0131nt\u0131lar ke\u00e7irmi\u015f insanlar\u0131n taleyi durur. Lakin o zaman xain, satq\u0131n, qorxaq hakimiyy\u0259t bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri h\u0259m \u00f6z xalq\u0131m\u0131zdan, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxlaq ictimaiy\u0259td\u0259n gizl\u0259tmi\u015f, 2-3 n\u0259f\u0259rin \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u00fc bildirmi\u015fdi. Yaln\u0131z Milli q\u0259hr\u0259man \u00c7ingiz Mustafayevin video \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259rind\u0259n sonra bu faci\u0259nin reall\u0131qlar\u0131 m\u0259lum oldu. D\u00fcnya g\u00f6rd\u00fc ki, Xocal\u0131 hadis\u0259si s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda soyq\u0131r\u0131m, q\u0259tliam, insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t idi.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t kimi 1945 ild\u0259 II-ci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra N\u00fcrnberq H\u0259rbi Tribunal\u0131 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rini t\u00f6vsif etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>N\u00fcrnberq prosesinin s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 genosid s\u00f6z\u00fc i\u015fl\u0259nm\u0259s\u0259 d\u0259, dem\u0259k olar ki, praktiki olaraq \u0259sas mahiyy\u0259ti, y\u0259ni &#8220;milli v\u0259 irqi \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fclki \u0259halinin k\u00fctl\u0259vi m\u0259hv edilm\u0259si&#8221; ifad\u0259si \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 1946 il tarixli q\u0259tnam\u0259sind\u0259 genosid cinay\u0259ti b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f cinay\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1948-ci il tarixli BMT-nin &#8220;Genosid cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 bu cinay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259za haqq\u0131nda&#8221; Konvensiyas\u0131nda birm\u0259nal\u0131 g\u00f6st\u0259rilir ki, &#8220;Genosid, h\u0259r hans\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini qrupun tam v\u0259 qism\u0259n m\u0259hv edilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin bel\u0259 qruplar\u0131n \u00fczvl\u0259rinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si, ciddi b\u0259d\u0259n v\u0259 \u0259qli x\u0259sar\u0259tin yetirilm\u0259si, tam v\u0259 ya qism\u0259n fiziki m\u0259hvi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131, u\u015faq do\u011fumunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n t\u0259dbirl\u0259r, u\u015faqlar\u0131n zorla bir qrupdan dig\u0259rin\u0259 verilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq cinay\u0259t kimi tan\u0131n\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>BMT-y\u0259 \u00fczv olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 genosidin bu t\u0259rifind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n b\u00fct\u00fcn \u0259lam\u0259tl\u0259ri Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131nda movcuddur, lakin g\u00f6z g\u00f6r\u0259si bu fakt\u0131 n\u0259 BMT, n\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq s\u0259lahiyy\u0259tli beyn\u0259lxalq qurumlar, sanki lal, kor, kar olaraq, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na \u0259dal\u0259tli m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259dil\u0259r, genosid kimi tan\u0131nmad\u0131.<br \/>\nXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131\u0131m\u0131na q\u0259tliam kimi ilk siyasi qiym\u0259ti milli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev vermi\u015fdir v\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 bel\u0259 q\u0259ddar hallar\u0131n t\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;faci\u0259nin \u0259sl beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi siyasi&#8221; qiym\u0259t verilm\u0259si, onun ideoloqlar\u0131n\u0131n, t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 icrac\u0131lar\u0131n\u0131n layiqinc\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131, b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f bel\u0259 aktlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rt oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz v\u0259 terror, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, dinc \u0259halinin milli \u0259lam\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qoyulmas\u0131n\u0131 d\u00fcnya birlyin\u0259 tan\u0131td\u0131rma\u011f\u0131, d\u00f6vl\u0259timizin \u0259sas prioritetl\u0259ri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u0259hz 1993-c\u00fc ild\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1994-c\u00fc il fevral\u0131n 24-d\u0259 Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n &#8220;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda&#8221; q\u0259rar q\u0259bul olundu, BMT-y\u0259 v\u0259 d\u00fcnya birliyin\u0259 Xocal\u0131 faci\u0259sinin mahiyy\u0259ti a\u00e7\u0131qland\u0131, v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar d\u00f6vl\u0259t olan Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 ciddi, t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin &#8220;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 s\u00fckut d\u0259qiq\u0259si elan edilm\u0259si&#8221; haqq\u0131nda 1997-ci il tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 h\u0259r il fevral\u0131n 26-da saat 17:00-da Xocal\u0131 soyq\u0131rm\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti olaraq, xalq\u0131m\u0131z milli h\u0259mr\u0259ylik g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, s\u00fckut d\u0259qiq\u0259sin\u0259 \u0259m\u0259l edir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri t\u0259cav\u00fczl\u0259ri, dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya tan\u0131tmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun Prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq geni\u015f spektrli f\u0259aliyy\u0259tinin davam\u0131 olaraq, Fondun vitse-prezidenti, \u0130slam Konfrans\u0131 g\u0259ncl\u0259r Forumunun ba\u015f koordinatoru Leyla \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 &#8220;Xocal\u0131ya \u0259dal\u0259t&#8221; beyn\u0259lxalq kampaniyas\u0131, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin minl\u0259rl\u0259 g\u0259ncl\u0259rinin c\u0259lb edilm\u0259si il\u0259 geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir, v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Minalardan t\u0259mizl\u0259nmi\u015f azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 minl\u0259rl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t, siyasi, elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, inc\u0259s\u0259t xadiml\u0259ri, geni\u015f t\u0259rkibli s\u0259yyahlar, turistl\u0259r, jurnalistl\u0259r b\u0259l\u0259d\u00e7il\u0259rin m\u00fc\u015fahid\u0259si il\u0259 Z\u0259f\u0259r r\u0259mzimiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t m\u0259rk\u0259zi olan \u015eu\u015faya, habel\u0259 A\u011fdama, F\u00fczuliy\u0259, C\u0259bray\u0131la, K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259, Qubadl\u0131ya, La\u00e7\u0131na, Z\u0259ngilana, h\u0259m\u00e7inin a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259l\u0259r alm\u0131\u015f T\u0259rt\u0259r\u0259 v\u0259 ba\u015fqa rayonlara ged\u0259r\u0259k, bu \u0259razil\u0259rin g\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259tini, eyni zamanda erm\u0259ni barbarlarn\u0131n v\u0259h\u015filikl\u0259rinin, dinc \u0259halini q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qoyduqlar\u0131n\u0131n, minl\u0259rl\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f inzibati v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f, elm, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, dini ibad\u0259tgahlar\u0131n\u0131 \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u0259si, foto v\u0259 video \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259r il\u0259 \u00f6z xalqlar\u0131na, d\u00f6vl\u0259rl\u0259rin\u0259, h\u00f6k\u00fcm\u0259tl\u0259rin\u0259, habel\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli beyn\u0259lxalq qurumlara tan\u0131td\u0131rmas\u0131 il\u0259, erm\u0259ni barbarlar\u0131na nifr\u0259t hissi oyad\u0131rlar, bu da m\u00fcvafiq q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Prezidentimiz, silahl\u0131 g\u00fcvv\u0259l\u0259rin Ali Ba\u015f Komandan\u0131, istedadl\u0131 s\u0259rk\u0259rd\u0259, b\u00f6y\u00fck strateq v\u0259 diplomat c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259, xalq\u0131m\u0131zla, Ordumuzla birliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259, Z\u0259f\u0259r \u00e7alaraq, 30 il\u0259 q\u0259d\u0259r erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131nda qalm\u0131\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azad olunmas\u0131 v\u0259 bu \u0259razil\u0259r\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, a\u011f\u0131r qa\u00e7q\u0131n, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn \u00f6mr\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131tmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;b\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f\u0131&#8221; realla\u015fd\u0131rd\u0131. Eyni zamanda g\u0259rgin, davaml\u0131, ard\u0131c\u0131l b\u00f6y\u00fck diplomat kimi f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri kimi, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n sammitind\u0259, Beyn\u0259lxalq qurumlarda, konfranslarda q\u0259tiyy\u0259tli faktlarla \u0259saslanm\u0131\u015f, m\u0259ntiqi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin yalanlar\u0131n\u0131, \u015f\u0259r-b\u00f6htanlar\u0131n\u0131 if\u015fa etm\u0259kl\u0259, h\u0259tta Erm\u0259nistan\u0131n kap\u0131tulyas\u0131ya akt\u0131n\u0131, Rusiya-Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan\u0131n 10 noyabr 2020 il tarixli \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat\u0131n\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131ndan, ordusu darmada\u011f\u0131n olandan sonra da, reall\u0131qlar\u0131, h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri d\u0259rk etm\u0259d\u0259n, x\u0259st\u0259 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn m\u0259hsulu olan m\u00fcharib\u0259, revan\u015f kimi iddialar\u0131n\u0131, eyni zamanda Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini, s\u00fclhsev\u0259r siyas\u0259tini v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259klifl\u0259rini beyn\u0259lxalq qurumlara, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131za olan h\u00f6rm\u0259tin, etibar\u0131n daha da artmas\u0131na nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda y\u00fcks\u0259k templ\u0259, sur\u0259tl\u0259, m\u00fcasir texnika v\u0259 texnologiyalar \u0259sas\u0131nda azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fc il\u0259 geni\u015f b\u0259rpa quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, inzibati, sosial xidm\u0259t, x\u0259st\u0259xana, m\u0259kt\u0259b binalar\u0131n\u0131n, m\u0259scidl\u0259rin, kitabxanalar\u0131n, muzeyl\u0259rin, abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin tikilm\u0259si, min kilometrl\u0259rl\u0259 yollar\u0131, g\u00f6z\u0259l, \u0259zam\u0259tli Z\u0259f\u0259r yolunu v\u0259 hava limanlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 8 ay \u0259rzind\u0259 tikilmi\u015f v\u0259 istismara verilmi\u015f Qaraba\u011f\u0131n hava qap\u0131s\u0131 adlanan F\u00fczuli hava liman\u0131n\u0131, g\u00f6rd\u00fckc\u0259 heyran qal\u0131rlar v\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini g\u00f6st\u0259rdikc\u0259, b\u00fct\u00fcn xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n qonaqlar M\u00fcz\u0259ff\u0259r Prezidentimizin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q q\u00fcvv\u0259sini, s\u00fclhsev\u0259r, tolerant v\u0259 multikultural d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq oldu\u011funu d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 da bir reall\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131n d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 davaml\u0131 sistemli kampaniyalar\u0131n, silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin, geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015finin ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q bu faci\u0259ni genosid akt\u0131 kimi \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 Parlament \u0130ttifaq\u0131, Pakistan, Meksika, \u00c7exiya, Peru, Honduras, Panama, Sudan v\u0259 b. d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin parlamentl\u0259ri m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259dl\u0259ri il\u0259 Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f dinc \u0259halinin q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qalmas\u0131n\u0131 genosid kimi tan\u0131m\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Bosniya v\u0259 Herseqovina, Rum\u0131niya, Serbiya, \u0130ordaniya, AB\u015e-n\u0131n 20 d\u0259n \u00e7ox \u015etatlar\u0131 da art\u0131q Xocal\u0131 hadis\u0259sini genosid akt\u0131 kimi tan\u0131m\u0131\u015flar v\u0259 bu proses davam edir. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bel\u0259 q\u0259rara q\u0259l\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131n xeyli artmas\u0131 da bir reall\u0131q kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 genosidinin tan\u0131nmas\u0131 he\u00e7 vaxt gec deyil.<\/p>\n<p>BMT-nin konvensiyas\u0131na uy\u011fun olaraq, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Cinay\u0259t m\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 d\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi, s\u00fclh v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u0259leyhin\u0259 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rinin v\u0259 onlar\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin c\u0259zaland\u0131rlmas\u0131na iddia m\u00fcdd\u0259ti \u015famil edilmir v\u0259 bu Konvensiya i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bel\u0259 cinay\u0259tl\u0259r\u0259 h\u0259r vaxt Beyn\u0259lxalq tribunalda bax\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>BMT Beyn\u0259lxalq \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sinin Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259rin\u0259 bax\u0131lmas\u0131 bu m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 2021-ci il 14-19 oktyabr tarixl\u0259rind\u0259 dinl\u0259m\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fclki v\u0259 etnik z\u0259mind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 nifr\u0259t, silsil\u0259 ayr\u0131se\u00e7kilik siyas\u0259ti v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n fundamental haqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259, bu da &#8220;\u0130rqi ayr\u0131se\u00e7kiliyin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131 haqq\u0131nda&#8221; beyn\u0259lxalq konvensiyan\u0131n m\u00fcvafiq madd\u0259l\u0259rinin kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 iddias\u0131 t\u0259min edil\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fin\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259si Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259l\u0259b etdiyi, he\u00e7 bir h\u00fcquqi \u0259sas\u0131 v\u0259 m\u0259ntiqi olmayan iddian\u0131 t\u0259min etm\u0259mi\u015fdir. Bu t\u0259l\u0259bl\u0259rin biri Az\u0259rbaycanda saxlan\u0131lan m\u00fcharib\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n\u0131n d\u0259rhal geri qaytar\u0131lmas\u0131 idi, halbuki bunlar yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259 bit\u0259nd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 terror t\u00f6r\u0259d\u0259n erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259ri idi.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa t\u0259l\u0259bl\u0259ri, Bak\u0131dak\u0131 H\u0259rbi Q\u0259nim\u0259tl\u0259r park\u0131n\u0131n d\u0259rhal ba\u011flanmas\u0131ndan ibar\u0259t idi ki, he\u00e7 bir h\u00fcquqi \u0259sas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259hk\u0259m\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n bu t\u0259l\u0259bini d\u0259 r\u0259dd etmi\u015fdir. Eyni zamanda Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na dair Erm\u0259nistan\u0131n daha bir \u0259sass\u0131z iddias\u0131 da t\u0259min olunmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu da Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 t\u0259kzibolunmaz, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u0259lill\u0259rin t\u0259qdim olunmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015f Erm\u0259nistan Beyn\u0259lxalq \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fram\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Faktlar, s\u0259n\u0259dl\u0259r, s\u00fcbutlar \u0259sas\u0131nda Xocal\u0131 hadis\u0259sinin d\u0259 genosid akt\u0131 kimi Beyn\u0259lxalq \u018fdal\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259dal\u0259t namin\u0259 tan\u0131nmas\u0131 Xocal\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n Xolokost, Serebrenitsa, Xat\u0131n, Ruanda v\u0259 ba\u015fqa d\u00fcnyan\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 genosidl\u0259r s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259rdi.<\/p>\n<p>Haqq nazil\u0259r, amma \u00fcz\u00fclm\u0259z. B\u0259lk\u0259 bunlar\u0131n da yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015fahidi olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev bel\u0259 demi\u015fdir: &#8220;M\u0259n \u0259min\u0259m ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k Xocal\u0131 faci\u0259sini t\u00f6r\u0259d\u0259n, dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259ddarl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n, dinc \u0259halini m\u0259hv ed\u0259n erm\u0259ni cinay\u0259tkarlar\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131z V\u0259t\u0259n u\u011frunda canlar\u0131n\u0131 qurban vermi\u015f, \u015f\u0259hidlik zirv\u0259sini f\u0259th etmi\u015f, habel\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz\u0259 qar\u015f\u0131 terror, m\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sini h\u0259r zaman ya\u015fadacaq, tariximizin a\u011f\u0131r, lakin \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259l\u0259rini d\u00fcnyaya tan\u0131dacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fdal\u0259t namin\u0259 Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131 genosid kimi tan\u0131nmal\u0131, onu planla\u015fd\u0131ran, t\u0259\u015fkil ed\u0259n, i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 olan cinay\u0259tkarlar, v\u0259zif\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, layiql\u0131 c\u0259zas\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Elmira S\u00fcleymanova<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan A\u011fsaqqallar<br \/>\n\u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini, professor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Xocal\u0131 faci\u0259si iki y\u00fcz ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259td\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259sidir&#8221; \u2013\u00a0Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"yes"},"categories":[24],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/633"}],"collection":[{"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":635,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/633\/revisions\/635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agsaqqallarsurasi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}